Pod koniec każdego roku, w grudniu, Rada Języka Szwedzkiego (Språkrådet) wraz z czasopismem Språktidningen tworzą listę nowych wyrazów, która nazywa się nyordslistan. Jest to lista, która zawiera słowa, jakie weszły do języka szwedzkiego w minionym roku. Najczęściej opisują one nowe zjawiska lub trendy. Mogą być to również wyrazy, których w danym roku zaczęto używać znacznie częściej. Nyordslistan za pomocą słów odzwierciedla więc miniony rok. Na liście z 2025 roku pojawiło się 27 słów. W dzisiejszym wpisie przyjrzymy się dziesięciu najciekawszym z nich!
Tegoroczna lista jest nieco ponura. Słowa, które się na niej znalazły, odzwierciedlają napiętą sytuację na świecie, politykę, ale i kwestie dotyczące bezpieczeństwa. Po raz pierwszy pojawiły się również tzw. nonsensord lub nonsensuttryck, które nie niosą żadnego znaczenia.
Poniżej 10 najciekawszych słów z tegorocznej nyordslistan:
- Balkongkraftverk
Czyli coś na kształt „balkonowej elektrowni”. Mowa o małych systemach ogniw słonecznych, które wytwarzają energię elektryczną do użytku prywatnego na wypadek odcięcia prądu. - Beredkapsodling
Uprawa warzyw i innych roślin użytkowych w celu wzmocnienia gotowości na wypadek niedoboru żywności. - Broligark
Połączenie słów: bro z angielskiego oraz oligarcha. To niezwykle bogaty człowiek, głównie z branży technologicznej, który sprzymierza się zpodobnie myślącymi mężczyznami i dąży do uzyskania wpływów politycznych i społecznych. Np. Elon Musk. - Drönarmur
System techniczny, który uniemożliwia nieuprawnionym dronom przekraczanie granicy. - Finfluerare
Influencer finansowy, czyli osoba, która rozpowszechnia informacje lub porady dotyczące finansów osobistych i inwestycji za pośrednictwem mediów społecznościowych. - Hjärnröta
Od angielskiego brainrot, czyli osłabienie zdolności intelektualnych spowodowane przede wszystkim powtarzającą się ekspozycją na trywialne treści w mediach społecznościowych. - Hämndtull
Dosłownie „cło odwetowe”, a więc cło wprowadzone w odpowiedzi na cło lub barierę handlową innego kraju. - Mammakorv
To jedno z niewielu zabawnych słów na tegorocznej liście. Mammakorv oznacza płaszcz sięgający poniżej kolan, noszony najczęściej przez kobiety, które wyglądają jak kiełbaska. - Vibbkodning
Programowanie z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, które przekłada język naturalny na kod komputerowy. - Trumpviskare
Dosłownie „szeptacz Trumpa”, czyli osoba wpływowa, która dobrze dogaduje się z prezydentem USA. Bywa wykorzystywana do nakłaniania Trumpa, by przychylnie spojrzał nie niektóre kwestie polityczne.
Rok 2025 pokazuje nam, jak język odzwierciedla otaczającą nas rzeczywistość. Tegoroczna nyordslistan nie tylko wprowadza praktyczne określenia, ale też daje wgląd w społeczne i technologiczne trendy. Śledzenie nyordslistan to fascynująca lekcja tego, jak język żyje i zmienia się w odpowiedzi na świat wokół nas. Kto wie, jakie słowa pojawią się w kolejnej liście i które z nich już wkrótce na stałe zagoszczą w codziennym szwedzkim?
Jeśli interesuje Cię reszta wyrazów, koniecznie zajrzyj na Insitutet för språk och folkminnen: https://www.isof.se/svenska-spraket/nyord/nyordslistan-2025
Znajdziesz tam całą listę słów, ich wyjaśnienia oraz przykłady zdań.
